Πούτιν και Ερντογάν, δύο άνδρες που αγωνίζονται προς τον κατήφορο.


Άρθρο Αντιστρατήγου (ε.α.) Αντώνη Βασιλείου*.

Η έλλειψη σταθερής οικονομικής απόδοσης της Ρωσίας και της Τουρκίας είναι αυτό που παρακινεί τη σταθερή προσφυγή των δύο ηγετών τους στην εγχώρια καταπίεση.

Η συνεχιζόμενη κατάσταση του αντιπάλου του Κρεμλίνου, Alexei Navalny και των υποστηρικτών του, απέδειξε για άλλη μια φορά τη βιαιότητα του σιδηρού καθεστώτος του Ρώσου προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν. Εβδομάδες συγκεντρώσεων υπέρ του Navalny από τη Μόσχα μέχρι το Vladivostok είχαν ως αποτέλεσμα περίπου 11.000 διαδηλωτές να έχουν ξυλοκοπηθεί και να κρατούνται σε ολόκληρη τη χώρα, τον δε Navalny να κρατείται στις φυλακές Penal No. 2, γνωστές για την κακομεταχείριση των κρατουμένων.

Εν τω μεταξύ, σε ολόκληρη τη Μαύρη Θάλασσα, η αδελφή ψυχή του Πούτιν, ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, έχει εμπλακεί σε καταστολές εναντίον φοιτητών που διαμαρτύρονται για το διορισμό ενός ακατάλληλου πρύτανη που έχει κατηγορηθεί για λογοκλοπή, στο κορυφαίο δημόσιο πανεπιστήμιο της Κωνσταντινούπολης, και πρόσφατα αποχώρησε από τη Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης για την πρόληψη και την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών.

Ο Ερντογάν προσπαθεί απεγνωσμένα με διάφορες κινήσεις να αποσπάσει την προσοχή του τουρκικού λαού από την οικονομική κρίση της χώρας του και την ανεξέλεγκτη ανεργία.

Τίποτα δεν δείχνει τον αγώνα του Πούτιν και του Ερντογάν προς τα κάτω καλύτερα από τον Δείκτη Δημοκρατίας. Η Ρωσία βρίσκεται σήμερα στην 124η  θέση μεταξύ των 167 χωρών που παρακολουθούνται από το The Economist Intelligence Unit στην ετήσια έρευνα του, στην οποία η Ρωσία αναφέρεται ως «αυταρχικό καθεστώς». Ομοίως η Τουρκία κατατάσσεται στην 104η  θέση, με τον χαρακτηρισμό ως «υβριδικό καθεστώς», ένα είδος που ορίζεται από σημαντικές εκλογικές παρατυπίες και κυβερνητική πίεση στην αντιπολίτευση. Αυτή είναι μακράν η χαμηλότερη κατάταξη από οποιαδήποτε χώρα του ΝΑΤΟ, ακόμη και το Μαυροβούνιο.

Σε σύγκριση με τη Ρωσία, η Τουρκία είχε πολύ μεγαλύτερη και βαθύτερη εμπειρία με την πολυκομματική δημοκρατία και τον ακτιβισμό της κοινωνίας των πολιτών. Για παράδειγμα, κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1970, ενώ η εσωτερική καταστολή αυξανόταν στη Σοβιετική Ένωση, η Τουρκία είχε περίπου 45.000 οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών.

Μετά την καταστολή του πραξικοπήματος του 1980, ο αριθμός των τουρκικών ΜΚΟ τριπλασιάστηκε ξανά μέσα σε δύο δεκαετίες. Μια νέα γενιά ενώσεων άνθισε, υποστηρίζοντας ένα ευρύ φάσμα θεμάτων που κυμαίνονται από δικαιώματα μειονοτήτων έως τα δικαιώματα φύλου.

Ενώ ισχυριζόταν πάντα ότι ήταν θύμα στρατιωτικού πραξικοπήματος, ο Ερντογάν, όπως και ο Πούτιν, είναι υπερβολικά απασχολημένος με τη φυλάκιση οποιουδήποτε θεωρεί ότι αποτελεί απειλή για τον όλο και πιο δεσποτικό του κανόνα.

Το Λαϊκό Δημοκρατικό Κόμμα της Τουρκίας (HDP), η τελευταία ενσάρκωση μιας μακράς σειράς φιλοκουρδικών κομμάτων, είναι ένας τέτοιος στόχος. Λόγω της ιδιοτροπίας του Ερντογάν, ο ολοένα και πιο δημοφιλής, προσωπικά ελκυστικός και πολιτικά έμπειρος πρώην αρχηγός του HDP και υποψήφιος για τις προεδρικές εκλογές Selahattin Demirtas, βρίσκεται στη φυλακή από το 2016, με πιθανότητα να καταδικαστεί σε 142 χρόνια.

Το μόνο που μπορεί να ξεχωρίσει τον Ερντογάν από τον Πούτιν, είναι ότι αποφεύγει τη χρήση των nerve agents και των radioactive isotopes του Πούτιν για την εξάλειψη των αντιφρονούντων μέσω δηλητηριάσεων.

Ωστόσο, ο Τούρκος πρόεδρος έχει τελειοποιήσει μη θανατηφόρες στρατηγικές για να καταστρέψει τους αντιπάλους του. Για να δείτε πώς λειτουργεί, σκεφτείτε τη μοίρα του κορυφαίου φιλανθρωπιστή και ακτιβιστή των μειονοτικών δικαιωμάτων της Τουρκίας, Osman Kavala. Προσωπικός στόχος του Ερντογάν είναι ο Osman Kavala να σαπίσει σε απομόνωση στις φυλακές μέγιστης ασφάλειας Silivri, στα περίχωρα της Κωνσταντινούπολης, όπου βρίσκεται φυλακισμένος για πάνω από τρία χρόνια.

Τελικά, η έλλειψη σταθερής οικονομικής απόδοσης από τη Ρωσία και την Τουρκία, είναι αυτό που παρακινεί τη σταθερή προσφυγή και των δύο ηγετών στην εγχώρια καταπίεση. Η Ρωσία παραμένει χώρα εισοδηματίας, με την οικονομία της να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τους υδρογονάνθρακες. Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, το μερίδιο των εσόδων της Ρωσίας από πετρέλαιο και φυσικό αέριο πλησίασε το 40% του ΑΕΠ το 2018 και τα ορυκτά καύσιμα αποτελούν πάνω από το 60% των εξαγωγών.

Αν και ο Πούτιν έχει χτίσει ένα μαξιλάρι αξίας περίπου 570 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε χρυσό και ξένο συνάλλαγμα, για να προστατεύσει το καθεστώς του από εξωτερικά σοκ και πιέσεις, έξω από τη λάμψη των ουρανοξυστών της Μόσχας, δεν κατάφερε να βελτιώσει κατά τι την οικονομική καθημερινότητα πολλών Ρώσων πολιτών.

Αντίστοιχα η ατυχία του Ερντογάν και κατ’ επέκταση της Τουρκίας είναι ότι η χώρα δεν είναι ευλογημένη ως προς τα αποθέματα ορυκτών καυσίμων. Η Τουρκία εισάγει το 92% του αργού πετρελαίου, το 99% του φυσικού αερίου και το 40% του άνθρακα.

Δεδομένης της έλλειψης πλούτου σε πρώτες ύλες, οι τουρκικές κυβερνήσεις βασίζονται παραδοσιακά στη φορολογία, στις εισροές κεφαλαίων από τη Δύση και προσφάτως στις εξαγωγές πολεμικού υλικού. Από αυτήν την άποψη, ο Ερντογάν κόβει τα πόδια του, καθώς οι ξένοι επενδυτές τείνουν να αποφεύγουν τις χώρες που κυβερνώνται αδίστακτα από αυταρχικούς ηγέτες.

Καθώς η Τουρκία πλησιάζει τις επόμενες μεγάλες εκλογές της, που είναι προγραμματισμένες να πραγματοποιηθούν έως το 2023, η χώρα παραμένει σε κρίσιμο σημείο. Εάν ο Ερντογάν, παρά τη χαμηλότερη υποστήριξη για το κόμμα του από το 2002 σε έρευνες της κοινής γνώμης, τελικά καταφέρει να κερδίσει το αντιπολιτευόμενο μπλοκ, είναι στο χέρι της Δύσης να αποφασίσει για τις περεταίρω σχέσεις με αυτόν τον αυταρχικό ηγέτη.

Ούτε οι Ηνωμένες Πολιτείες, ούτε η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορούν να χάσουν περισσότερο χρόνο και ενέργεια επαναλαμβάνοντας στρατηγικές χαλάρωσης που έχουν αποτύχει πάρα πολλές φορές.

Ένα πράγμα είναι σίγουρο. Μια αποτελεσματική πίεση εναντίον του Πούτιν, απαιτεί επίσης την προσέγγιση προς τις δημοκρατικές δυνάμεις της Τουρκίας. Το ρολόι ήδη άρχισε να τρέχει.

Με πληροφορίες από fdd.org

 

* Ο Αντώνης Βασιλείου είναι Αντιστράτηγος ΜΧ (εα), Διπλωματούχος Πολιτικός Μηχανικός, MSc Επιχειρησιακός Ερευνητής, τ. Σύμβουλος ΟΑΣΕ επί Συμβατικών Εξοπλισμών και τ. Μελετητής των Συστημάτων Διοικήσεως και Ελέγχου Πληροφοριών του ΝΑΤΟ. (www.avgeopolitics.eu)

Τα άρθρα και τα σχόλια που δημοσιεύονται στην ιστοσελίδα αυτή εκφράζουν απαραίτητα τους συγγραφείς. Η ιστοσελίδα δεν λογοκρίνει τις γνώμες των συνεργατών της. Επίσης ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η αναδημοσίευση των άρθρων και των σχολίων χωρίς την αναφορά της σελίδας ως πηγή.

Leave a Reply

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *